چه نوع آموزشهایی را می توان از طریق شبکه های اطلاع رسانی ارائه نمود؟
تمام آموزشهایی که در حوضه E Learning قرار می گیرند می توان از طریق یک شبکه اطلاع رسانی ارائه کرد.این آموزشها می تواند در حد مقاله،تصویر و یا در صورت برخورداری از سرعت بالا به صورت کاملا مالتی مدیا ارائه شود.
از مزیتهای این گونه آموزشها این است که افرادی که نمی توانند در محل اقامت خود از این آموزشها برخوردار شوند براحتی بتوانند از آنها استفاده کنند.
بعنوان مثال سایتی را در نظر می گیریم که کلاسهای آمادگی و تقویتی کنکور را
ارائه می دهد.این سایت شامل قسمت جزوء دروس،نکات کنکوری دروس،سوال های چهار گزینه کنکور ، امکان پرسش و پاسخ کاربران با مدرسان و ...است.با وجود این سایت هر شخص در هر کجا کشور حتی روستاها و مناطق بسیار دور از پایتخت کشور براحتی می توانند همگام با سایر افرادی که می خواهند کنکور بدهند از این مطالب استفاده کرد و خود را برای کنکور آماده کنند.در واقع با گسترش چنین شبکه هایی می توان آموزش را به صورت گسترده ارائه کرد و به عدالت اجتماعی نزدیکتر از پیش شد.
در ساختار یک سایت اطلاع رسانی چه نوع اطلاعاتی لازم است ارائه شود؟
با توجه به تعریف سیستم اطلاع رسانی " سيستم اطلاع رساني كامپيوتري عبارتست از يك يا چندين پايگاه اطلا عاتي و مجموعه اي از كامپيوتر ها كه به كاربر امكان جستجو و مشاهده اطلا عات در قالبي مشخص را مي دهد" پایگاه داده این سایت بسته نوع و ماهیت آن باید حاوی اطلاعات مورد نظر کاربر باشد.
بعنوان مثال سایت اطلاع رسانی تلفن کشور (118) باید حاوی اطلاعات زیر در پایگاهای خود باشد تا کاربران بتوانند آدرس یا تلفن شخص یا محل مورد نظر خود را براحتی و با سرعت پیدا کنند.
1. نام و نام خانوادگی مشترکین تلفن
2. شماره تلفن
3. آدرس محلی که این شماره در آنجا استفاده می شود
4. در صورت اختصاص شماره به یک سازمان یا شرکت اطلاعات مختصری از آنها
چگونه می توان یک شبکه محلی و اینترانتی را امن نگه داشت و Backdoor ها در چنین محیطهایی کجا می باشند؟
از آنجاكه اينترانت ها عمدتا حاوي اطلاعات يك سازمان يا شركت هستند امري بديهي است كه ازعمومي بودن و نفوذ كردن در آنها به طريقي جلوگيري كنيم طبق تعريف اينترانت ها نبايد لزوما دسترسي به اينترنت يا ديگرر شبكه ها را فراهم كنند باايجاد اين امكانيك سازمان ريسك پذيري خود را بالابرده است . بدين طريق امكان انتقال ويروس افزايش پيدا مي كند .همچنين در هنگام استفاده از مودم ها اتصال به ديگر شبكه ها و … ممكن است نقطه ضعف هايي در امنيت ديده شود.بنابراين بسيار مهم است كه طرح بسيار محكمي براي امنيت بريزيم.مشخص ترين دشمن خارجي hacker ها هستند اشخاصي كه از نظر تكنيكي در سطح بالايي ميباشند.يك hacker ممكن است به اينترنت سازمان فقط به خاطر سرگرمي يا با ديد يك پيروزي نفوذ كند.يا ممكن است رقباي سازمان يا شركت شخصي را براي نفوذ در اينترنت سازمان به كار گرفته باشند كه اين شخص hacker ناميده مي شود در زير چند روش براي مراقبت از داده هاي شخصي ارائه مي دهيم :
الف) از حفاظت كلمه عبور (password )براي محدود كردن دسترسي به كامپيوتر برنامه ها و فايل هاي خود بهره بگيرد.
ب) وصله هاي نرم افزاري (patch ) موجود در پايگاه وب ميكروسافت براي غير فعال كردن regwize و guid را از طريق آن پايگاه ( http ://www.microsoft . com ) در يافت كنيد.
ج) اطلاعات محرمانه خود را از طريق پيام هاي E - MAIL رمزي نشده ارسال نكنيد.
د) از رمزنگاري (ENCRYPTION ) كه اطلاعات را به يك حالت غير فعال خواندن تبديل مي كند براي جل جلوگيري از فاش شدن نامه هاي E - MAIL و اسناد خود توسط افراد غير مجاز بهره بگيريد.
در یک سایت چه روال های اداری،مدیریتی و امنیتی باید ایجاد نمود؟
- امنيت
امنيت و تعيين سياستهاي امنيتي در يك سايت اداري اهميت خاص مي باشد كه اين امنيت با توجه به موقعيت سايت ، نوع اطلاعات موجود ، سياستهاي سازماني كه سايت متعلق به آن ميباشد و مواردي از اين قبيل تعيين و پياده سازي ميشود . امنيت را ميتوان به دو مبحث كلي تقسيم نمود :
امنيت فيزيكي
امنيت فيزيكي شامل موقعيت جغرافيايي ، محل قرار گرفتن تجهيزات و غيره ميباشد كه بايد در مقابل حوادث طبيعي ، سارقين ، خرابكارها و غيره محفوظ باشد .
امنيت منطقي
عبارت است از مقابله با سارقين اطلاعات ، مهاجمان و دزدان شبكه ، كه با استفاده از روشهاي مختلف نرم افزاري و سخت افزاري با نيتهاي مختلف از قبيل تغيير اطلاعات ، حذف اسناد ، از كار انداختن سايت و غيره به يك سايت يا شبكه حمله مي كنند . بدين منظور بايد لايههاي امنيتي سايت كاملا مشخص و تعريف شده باشد كه اين لايه هاي امنيتي با توجه به شرايط زماني و مكاني تغيير مييابند .
مدیریت:
در يك سايت اطلاع رساني يا مجموعهاي از سايتها كه در يك شبكه قرار دارند نيز مانند ساير محيطها ، مديريت از اهميت ويژهاي برخوردار است . شايد بتوان مديريت در محيط شبكه را با سيستم اطلاعات مديريت (MIS) در يك سازمان ، مقايسه نمود.
بخشهاي مديريت شبكه عبارتند از :
- مديريت خطا (Fault Management )
- مديريت پيكربندي (Configuration Management )
- حسابداري (Accounting )
- مديريت كارايي (Performance Management )
- مديريت امنيت ( Security Management )
برخي ديگر از محيطهايي كه تحت پوشش محيطهاي عملياتي مديريت قرار ميگيرند عبارتند از :
- بازخورد ( Charge Back)
- مديريت سيستم (System Management )
- مديريت هزينه ( Cost Management )
چند نمونه از نرم افزارهای کنترل شبکه را نام ببرید و کاربرد هر کدام را شرح دهید؟
مديريت رهياب ( Router Management )
WebSense
يك سيستم كاملاً ماژوله و پيمانهاي ، شامل تمام عملكردهاي مديريتي يك شبكه ميباشد . اين ابزار، يك ابزار مبتني بر سرويس دهنده (Server-Base) ميباشد . به سادگي ميتوان پيكربندي شبكه را با اين ابزار تطبيق داده و حداكثر كارايي و سرعت را جهت مديريت شبكه و سايت بدست آورد .
اين نرمافزار به روشهاي بسيار متنوعي براي يك شبكه قابل نصب است و همچنين نسخههاي مختلف آن براي محيطهاي مختلف موجود ميباشد . علاوه بر دسترسي به تكنيكهاي پيشرفتة مديريتي برروي هرشبكه و با هر وسعت ، با اين ابزار ميتوان ترافيك شبكه را نيز بر روي رهيابها كنترل و مانيتور نمود . در مورد رهيابها در ادامه توضيح داده خواهد شد .
MRTG ( Multi Router Traffic Graphed )
نرمافزار مذكور، ابزاري است براي مانيتور نمودن بار ترافيكي اتصالات شبكه. اين ابزار، توانايي عملكرد بروري شبكههايي كه داراي بيش از يك رهياب ميباشند را داراست.
رهيابها از اركان اصلي شبكههاي بزرگ و وسيع ميباشند . يكي از مسؤليتهاي مهم رهياب ، مديريت و كنترل ترافيك شبكه ميباشد . يك رهياب قدرتمند در محيطهايي كه بيش از يك سرويس دهنده (Server) موجود ميباشد ، ميتواند بار كاري را هم براي اتصالات شبكه و هم براي سرويس دهندهها تقسيم نموده و ترافيك شبكه را متعادل سازد . تخصيص پهناي باند مناسب و مجاز همچنين كنترل پوياي پهناي باند براي هركاربر نيز، از وظايف مهم يك رهياب ميباشد . اين ابزارهاي قدرتمند ، بخاطر قدرت كنترل خطاها و كشف بلادرنگ مشكلات موجود در شبكه و تعيين محل بوجودآمدن مشكل نيز، شهرت فراواني دارند .
شايد بزرگترين مشكل در برخورد با يك رهياب كه حتي براي افراد مجرب در امر شبكه نيز وجود دارد ، نصب و راهاندازي يك رهياب باشد زيرا از آنجا كه اين ابزارها كارهاي متنوع و فراواني را انجام ميدهند ، داراي سيستم عامل و دستورات متنوع و فراواني ميباشند و اين امر پيچيدگي كار با آنها را افزايش داده است .
روش عملكرد (MRTG) به اينصورت است كه از ترافيك شبكه ، يك گراف رسم نموده و سپس اين گراف را بصورت يك فايل با فرمتهاي رايج گرافيكي ، به صفحات (HTML) متصل مينمايد . اين صفحات بصورت پويا بوده و ترافيك شبكه را در هردورهاي از زمان مشخص مينمايند . اين ابزار تحت شبكههاي ( WinNT ) و ( UNIX ) كار ميكند .
قابل ذكراست كه اين نرمافزار، اطلاعات مورد نياز خود را بوسيلة استاندارد(SNMP) از روي شمارندههاي ترافيك رهيابها ، جمعآوري مينمايد و بوسيلة يك برنامة سريع ، از اين اطلاعات گزارش تهيه ميشود . بوسيلة اين نرمافزار همچنين ميتوان گراف ترافيك روزهاي گذشته را مشاهده نمود . با اين ابزار ميتوان بيش از 50 اتصال شبكه را مورد بررسي و مانيتور قرار داد . تواناييهاي اين ابزار به همينجا محدود نميشود، برتري ديگر نرمافزار، توانايي تركيب كنترل و نمايش گرافيكي دو منبع داده مختلف، در يك گراف واحد ميباشد .
مديريت هاب ( HUB Management )
يكي از تجهيزات شبكه كه نياز به مديريت دارد HUB است . در مورد مديريت HUB ، آنچه كه بسيار مهم ميباشد در واقع خود HUB است . به عبارت ديگر، مديريت يك HUB بستگي به اين دارد كه آيا خود اين ابزار، امكاناتي را براي مديريت فراهم آوردهاست يا خير. در مورد HUB هايي كه امكانات مديريتي دارند ، معمولاً (با توجه به شركت سازنده و مدل ابزار تفاوتهايي وجود دارد) نحوةمديريت و امكانات مديريت اين قطعه بصورت زير است :
هر HUB داراي يك ماژول مديريتي است (HUB Management Module) ، كه بصورت كارتي جداگانه ، همراه بستهبندي اين ابزار ميباشد . پس از نصب اين كارت بوسيله رابط سريالي كه برروي كارت قراردارد ، ميتوان آن را به پورت RS-232 مربوط به كامپيوتري كه قراراست مديريت اين وسيله از روي آن كامپيوتر صورت بگيرد ، متصل نمود . پس از اتصال ، نرمافزارهاي مديريتي وجود دارند كه با استفاده از اين ارتباط و استاندارد (SNMP) از طريق پورت سريال، مديريت و كنترل HUB را برعهده ميگيرند.
HUB معمولاً نقطة كانوني بسياري از ابزارها برروي شبكه ميباشد.بوسيلة اضافه نمودن ماژول مديريتي به يك HUB يا پشتة مربوط به HUB ، ميتوان از سلامت يك شبكه اطمينان حاصل نمود. همچنين ميتوان مشكلات را در كمترين زمان ممكن تشخيص داده و نسبت به حل آنها اقدام نمود . برخي از امكانات مديريتي معمول كه مديريت يك HUB دراختيار قرار ميدهد، عبارتند از :
پيكربندي HUB يا پشتة مربوط به HUB كه شامل اعمالي از قبيل : نصب ماژولهاي مختلف ، تنظيم پيكربندي خود HUB ، غيرفعال نمودن پورتهاي اختصاصي و غيره ميباشد .
مانيتور و كنترل ترافيك كه به توسعه شبكه يا تصميمگيري درمورد تقسيم بندي بخشهاي شبكه ، كمك مينمايد .
مديريت اشتراك كاربران و كارهاي مربوط به آنها شامل مواردي همچون تعريف كاربر جديد ، حذف كاربر، بروز رساني و تغيير كلمات عبوركاربران و تغيير سطوح دسترسي ميباشد .
مانيتور و كنترل محيط فيزيكي و دما .
Visual Route 5.0
اين نرمافزار يك نرم افزار ويژوال و بسيار سريع است كه سه عمل Traceroute , Whois, Ping را انجام ميدهد . اين نرمافزار، مشكلات ارتباطات را بصورت كاملاً بصري ، برروي نقشة جهان به نمايش درميآورد . رابط كاربر اين نرمافزار طوري طراحي شده كه بتوان از آن براحتي و سادگي استفاده نمود . اين نرمافزار برروي سيستمعاملهايي از قبيل Solaris , Linux , Winx ، قابل اجراست .
MTR
ديگر نرمافزار اين گروه، تركيبي از دوبرنامة Trace route و Ping ميباشد . اين ابزار پس از اينكه از يك ارتباط ، آدرس هرميزبان را مشخص ميكند ، يك سري از تقاضاهاي (ICMP ECHO) براي هركدام از ميزبانان ميفرستد تا بتواند كيفيت ارتباط و اتصال هركدام از آنان را مشخص نمايد. اين نرمافزار برروي اكثر سيستمعاملها قابل اجراست. البته ابزارهاي مديريتي ديگري هم وجود دارند كه اساساً هدف ديگري را دنبال ميكنند ، اما يكي از تواناييهاي آنها ، پيگيري مسير است .
برخي ديگر از اين نرم افزارها در ليست زير مشخص شدهاند .
PING
PING Sweep
Trace Route
DNS/Who is Revolver
Proxy Ping
مديريت ترافيك ( Traffic Management )
وظايف مديريت ترافيك، تحليل، توسعه، و مانيتور كردن شبكه بخصوص در زمينة پهناي باند ميباشد. همچنين برقراري ارتباط بهينة درون باندي (in bound) و برون باندي (out bound) و كنترل آن از وظايف ديگر اين مديريت است.
درهر بخش از شبكه با توجه به تجهيزات بكاررفته، بايد ابزارهايي وجود داشته باشند كه عمل مديريت ترافيك را انجام دهند. بعنوان مثال، يكي از قدرتمندترين ابزارهايي كه مسؤليت مديريت ترافيك را برعهده دارند، “رهيابها” ميباشند كه اين كار را بصورت خودكار با توجه به تنظيمات اولية خود و پيكربندي پيشفرض تعيينشده براي هر رهياب، انجام ميدهند .
اين مديريت ، بيشتر برروي بارِكاري و ارتباطات پورتها متمركز ميشود . بعنوان مثال ، بافرهاي خروجي پورتها و اينكه كدام خروجي در بافر قرار ميگيرد و بالعكس ، يا كنترل بافرهاي ورودي و كنترل ورود و خروج بستهها ، از وظايف اين مديريت ميباشد.
بطور خلاصه ميتوان گفت هرنوع ارتباط، (خواه بصورت كانال و يا مسير) مورد هدف اين نوع كنترل ميباشد و براي هرارتباط، ماكزيمم نرخ ورودي و خروجي را مشخص ميكند .
با توجه به برخي از پارامترها در شبكه ميتوان ترافيك را كنترل و مديريت نمود و همچنين بوسيله آنها گزارشات بسيار سودمندي ازترافيك شبكه، بدست آورد . بعنوان مثال، بوسيلة اين گزارشات ميتوان يك ارتباط را كه پهناي باند آن از ميزان مجاز تجاوز ميكند ، قطع كرد كه باز براي تشخيص اين مورد ، الگوريتمهايي وجود دارد .
اكثر اين ابزارهاي مديريتي ، يا برروي شبكههاي خاص خود نصب ميشوند و يا جزئي از تجهيزات هستند . از طرف د يگر اكثر نرم افزارهايي كه مديريت ترافيك را انجام ميدهند ، وظايف ديگري را نيز به عهده دارند . بعنوان نمونه در اين بحث چند نرمافزار براي اين نوع مديريت معرفي شده است .
ادامه مطلب

● مقدمه:
( بخش اول)
ISDN چیست ؟ 